Groeiende polarisatie tussen dorp en stad

kade rechteroever

“De vragende partij” had de vinger al op de wonde gelegd: veel Vlamingen ligge n wakker van het spanningsveld tussen dorp en stad, zo bleek uit de tienduizenden voorstellen van bezorgde burgers. De politieke discussies in Antwerpen en Aalst tonen dat dit spanningsveld steeds hoger op de politieke agenda komt.

“De vragende partij”

“Laat ons dorp een dorp blijven” en stop de “verstedelijking” is de rode draad in De vragende partij, ons internetforum waarop alle bezorgde burgers hun voorstellen over het beleid in hun gemeente konden ventileren. Dorpelingen vrezen de geleidelijke teloorgang van de rust en kalmte omdat er steeds meer nieuwkomers naar hun gemeente verhuizen, die brengen wagens mee, kinderen en maken huizen duur. Ook stedelingen vinden hun stad te druk met te veel lawaaierige wagens die bovendien voetgangers en fietsers hinderen.

Binnen of buiten de Ring

Na de verkiezingen staat deze discussie plots op scherp. Eerst in Antwerpen. Janssens pikte de analyse op om zijn “onverwachte nederlaag” te verklaren: “De uitslag is van die aard dat je in Antwerpen twee grote blokken hebt. Een veeleer progressief stedelijk blok dat een meerderheid heeft binnen de Ring. En een minder stedelijk, conservatief blok dat een meerderheid heeft buiten de Ring.”

Janssens had gehoopt dat zijn harde werk beloond zou worden. Na de verkiezingsdag ontdekte hij dat zijn verlies te wijten is aan een onderschatting van de anti-stedelijke gevoelens buiten de Ring. Als voorbeeld gaf Janssens het pleidooi van Antwerpse N-VA’ers om meer wagens toe te laten in de stad en daar te zorgen voor parkings, terwijl hij al jaren zegt “de stad autoluw te willen maken en straten en pleinen terug te willen geven aan de bewoners”.

Wazig

De politieke discussie staat nog in zijn kinderschoenen, zo bleek uit “De vragende partij”. We dachten van de lijstrekkers antwoorden te krijgen op die hartenkreet. Zij konden immers hun beleidskeuzen over de belangrijkste voorstellen insturen. Maar het was moeilijk om duidelijke lijnen te vinden in die teksten van de lijsttrekkers.

Vooral bij de N-VA bleef het beeld wazig. In de ene Antwerpse gemeente is de lijsttrekker radicaal tegen een tram naar de stad. Hij heeft liever een bus. In een nabijgelegen gemeente wil de lijsttrekker een tram, en geen bus. Soms kant een lijsttrekker zich tegen een autovrij centrum, soms is hij voor. De ene pleit voor lussen om wagens buiten de stad te houden, een ander verzet zich tegen zo’n stratenplan want hij wil wagens naar het centrum lokken. Zo ook bij windmolens, voor en tegen, binnen dezelfde partij.

Duidelijk

Nu de verkiezingen achter de rug zijn, krijgen we wel een duidelijker beeld waarop de N-VA zich wil profileren in de steden. De heisa in Aalst over over de schepen van Vlaamse Zaken en Integratie, een idee van de N-VA, werpt een licht op de ideologische inspiratie van de partij. De gedoodverfde nieuwe burgemeester Christoph D’Haese (N-VA) liet in onder meer Terzake in zijn kaarten kijken. Hij klaagt aan dat steeds meer “anderstaligen” verhuizen van Brussel naar Aalst. Tweeverdieners blijven welkom, maar de partij wil de “de import van armoede en achterstand afremmen”.

D’Haese noemt dat “spoorwegmigratie”. De trein “brengt de nieuwkomers van Brussel naar Aalst”. Hij zit daarmee op dezelfde lijn als partijgenoot en burgemeester Jan Jambon die in Brasschaat geen tram uit Antwerpen wil, want dan, zo zei hij in De Morgen, krijgen we “een aaneenrijging van interimkantoren, telefoonwinkels en andere winkels van laag niveau”. Ook: “We willen de verstedelijking buiten houden. Brasschaat is een buitengemeente, en dat moet zo blijven. De tram is een trigger voor verdere verstedelijking.” Eric Corijn, professor sociale en culturele geografie (VUB) besluit: “De N-VA vertegenwoordigt de anti-stedelijke gevoelens van de witte middenklasse.”

Polarisatie

De discussies in Antwerpen en Aalst vertalen dus in politieke termen de politieke breuklijn tussen dorp en stad, zoals die naar boven kwam in “De vragende partij”. Corijn voorspelt dat de polarisatie zal versterken omdat de N-VA stemmen van Vlaams Belang kon mobiliseren: “Veel stemmen zaten geblokkeerd door het ‘Cordon Sanitaire’ rond Vlaams Belang. Een deel daarvan is naar de N-VA gegaan. Nu zal de breuklijn meer zichtbaar worden omdat de NVA, dankzij haar winst, coalities kan smeden en op sommige plaatsen haar anti-stedelijk programma kan uitvoeren”. De N-VA is daarmee een te duchten concurrent voor CD&V en Open VLD. Terwijl SP.A en Groen een profiel zoeken aan de andere kant van het spectrum, zoals blijkt uit de eerste reacties op de overwinning in Gent.

Het leven zoals het is’

Toch is het niet zo eenvoudig voor partijen, want de breuklijn verdeelt soms ook partijgenoten, ook dat bleek uit de vragende partij. Een burgemeester van een stad maakt wel eens andere keuzes dan zijn partijgenoot in een dorp. Ook de N-VA zal ‘Het leven zoals het is, in Brasschaat’ moeten verzoenen met ‘Het leven zoals het is, in Antwerpen’. Dat worden dus nog boeiende discussies tussen Jan Jambon en Bart De Wever. Of tussen de N-VA in Aalst en de partijgenoten in Brussel.

Erik Wijnen
(De auteur is Dorpsstraatwatcher bij deredactie.be.)

De Redactie 22-10-2012
http://analyse.deredactie.be/2012/10/22/groeiende-polarisatie-tussen-dorp-en-stad/

Tags: