Grote stap naar betere lucht

kade rechteroever

“Succes lage-emissiezone hangt af van alternatieven”

Vanaf vandaag is in de stad Antwerpen de lage-emissiezone (LEZ) van kracht. De milieubewegingen juichen. Al is er volgens hen nog veel werk voor de boeg.
 

Joeri Thijs (Greenpeace) Jonathan Lambregs (Bond Beter Leefmilieu) b Minder diesels, meer ademruimte. Dat is het idee achter de lage-emissiezone (LEZ) die vandaag van kracht gaat in Antwerpen. Met zijn geleidelijke ban op dieselwagens volgt het stadsbestuur het voorbeeld van heel wat Europese steden. Samen met strengere normen én controles voor dieselwagens kunnen dergelijke initiatieven de luchtkwaliteit in onze steden gevoelig verbeteren - en daar wint uiteindelijk iedereen bij.

 

Vooral het wegverkeer vervuilt de stadslucht. En dus is de Antwerpse LEZ een goed begin
Joeri Thijs en Jonathan Lambregs


 

Oslo en Berlijn 

In Oslo kwam er in januari dagenlang geen dieselwagen meer in, omdat het voor kinderen, ouderen en andere risicogroepen “te gevaarlijk was om te ademen”. Ook in Vlaanderen zijn de grootste slachtoffers van luchtvervuiling vandaag de stadsbewoners. Dat konden de Antwerpenaren vorig jaar zelf ondervinden. Meer dan duizend heuse ‘burger-onderzoekers’ hingen een makelaarsbord met meetapparatuur aan hun slaapkamerraam, waarmee ze de concentratie van Nox en fijnstof konden meten. Conclusie: vooral het wegverkeer vervuilt de stadslucht.
 

Een ban op dieselwagens in Antwerpen kan de luchtkwaliteit verbeteren, zo berekende Transport & Mobility. Voorbeelden uit het buitenland bevestigen dit. Zo verminderde na de invoering van een gelijkaardige milieuzone in Berlijn de uitstoot van giftige stikstofoxiden (Nox) met 20% en halveerden de roetconcentraties. Het Antwerps initiatief komt dus geen moment te vroeg, en wordt liefst snel gevolgd door andere steden, zoals Mechelen recent al aankondigde. Want door de uitstoot van de vele dieselvoertuigen haalt Vlaanderen momenteel de normen voor Nox niet.
 

Sjoemelsoftware 

Mede dankzij de LEZ kunnen alle Antwerpenaren binnenkort hopelijk weer opgelucht ademhalen. Maar om de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie voor gezonde lucht te halen, zullen er extra maatregelen nodig zijn. Vanaf vandaag laat Antwerpen enkel nog dieselwagens toe die minimaal voldoen aan de Euro 4-norm, of aan Euro 3 met een roetfilter.
 

In de praktijk stoten veel dieselwagens echter meer uit dan de norm waaraan ze beweren te voldoen. Na Volkswagen werd vorige maand ook Fiat Chrysler betrapt op het gebruik van ‘sjoemelsoftware’ om de prestatie tijdens officiële tests op te smukken. Mogelijk kunnen we binnenkort ook Renault toevoegen aan de lijst van autoconstructeurs die hun verkoop boven onze gezondheid plaatsen.
 

Een lokaal initiatief als de Antwerpse lage-emissiezone alleen kan het dieselprobleem dus niet oplossen. De Vlaamse regering moet het probleem ook aan de bron aanpakken door de Europese uitstootregels te verstrengen en betere controles in te voeren. Dieselwagens die de normen overschrijden, moeten niet enkel uit onze stadskernen worden geweerd, ze moeten worden teruggenomen door de constructeur, hersteld en de schade vergoed. Alleen zo kunnen we ons wagenpark voldoende snel vergroenen en voorkomen dat elk jaar meer dan 11.000 Belgen sterven aan de gevolgen van luchtvervuiling.
 

Eisenpakket 

Daarom vragen wij om tegen 2025 geen dieselwagens meer toe te laten in de steden, en vanaf 2030 simpelweg geen wagens meer op fossiele brandstoffen. Maar de haalbaarheid van deze voorstellen gaat natuurlijk gepaard met de beschikbaarheid van alternatieven. Nu zitten de treinen in de spits vaak overvol en jagen de vele vertragingen de reizigers in de gordijnen. In de stad voelen veel fietsers zich bovendien behandeld als tweederangsburgers die steeds maar weer moeten wijken voor koning auto.
 

Dat voldoende aandacht voor andere transportmiddelen het succes van een lage-emissiezone kan vergroten, bewijzen steden als Stockholm en Milaan. Bij de invoering in die steden was er aanvankelijk protest, maar dankzij maatregelen als het aanleggen van extra fietspaden en het verbeteren van de kwaliteit van het openbaar vervoer, is de overgrote meerderheid van de bevolking er nu overtuigd. In Milaan stemde ze zelfs voor een uitbreiding van het systeem.
 

Een gezond en duurzaam mobiliteitsbeleid kan met andere woorden slechts slagen als het niet alleen streng optreedt tegen constructeurs die de normen ondergraven, maar ook voldoende investeert in milieu- en gebruiksvriendelijke alternatieven.

Joeri Thijs en Jonathan Lambregs
Gazet van Antwerpen 01-02-2017 pag. 22

 

Grote stap naar betere lucht

 

Antwerpen beleeft vandaag een historische dag: de lage-emissiezone (LEZ) wordt ingevoerd en aldus worden de meest vervuilende dieselwagens uit de stad geweerd. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet op de weg naar steden met minder dodelijke lucht. Volgens de milieubewegingen zou luchtvervuiling verantwoordelijk zijn voor de dood van 11.000 Belgen. En daarbij is vooral het wegverkeer de grote boosdoener.
 

De LEZ is in Antwerpen lang en grondig voorbereid. Toch hebben de campagnes niet verhinderd dat – zeker buiten de stad – lang niet iedereen op de hoogte is. Die mensen zullen op termijn via een boete van 125 euro ondervinden dat ze met hun vervuilende wagen niet langer welkom zijn. Antwerpen vormt op dat vlak een primeur, maar dat zal niet lang zo blijven. Want ook in Brussel, Gent en Mechelen staat al een LEZ op het programma.

Internationaal is de LEZ allang geen curiositeit meer. In Berlijn zijn de stikstofoxiden (NOx) jaren geleden al met 20% verminderd en de roetconcentraties zelfs gehalveerd. Ook in steden als Stockholm en Milaan is de LEZ inmiddels ingeburgerd.

In Antwerpen dringt de vergelijking met de gescheiden afvalophaling zich op. In de eerste fase zal de verandering zeker op verzet stuiten, maar daarna zal de bevolking eraan wennen en nog wat later zal iedereen beamen dat de positieve gevolgen het halen op het ongemak.

Het Antwerpse stadsbestuur kan de invoering van de LEZ op zijn palmares schrijven als een zinvolle en moedige beslissing. Het is zeker geen ultieme stap naar een propere stad. Daarvoor zijn onder meer de metingen op de Ring en de belangrijkste invalswegen nog lang niet bevredigend genoeg. Bovendien hebben de schandalen van de voorbije jaren aangetoond dat de autoconstructeurs nog veel werk hebben om de normen te halen waaraan ze beweren te voldoen. Maar de LEZ getuigt in elk geval van een positieve intentie van de overheid.

Greenpeace en de Bond Beter Leefmilieu (BBL) pleiten vandaag in uw krant voor een verbod op dieselwagens in heel België tegen 2025 en bij uitbreiding voor een verbod op alle voertuigen met fossiele brandstoffen vanaf 2030. Dat is een utopie. Want niet alleen moet heel Europa dan dezelfde lijn trekken, er moeten ook voldoende geschikte alternatieven zijn. En wat dat betreft kan het openbaar vervoer voorlopig nog lang niet aan alle behoeften voldoen.

Desondanks is de LEZ zonder twijfel een stap in de goede richting. Ze zal niet alle milieuproblemen van Antwerpen oplossen, maar dit is veel beter dan niets.

Lex Moolenaar
Gazet van Antwerpen 01-02-2017
http://www.gva.be/cnt/dmf20170131_02706506/de-lage-emissiezone-is-veel-beter-dan-niets

Tags: