Kruisweg Oosterweel is nog niet ten einde

kade rechteroever

Ringland en de overige actiecomités hebben al bijna 70.000 handtekeningen verzameld, ruim voldoende voor een volksraadpleging. De tijd is nu echt rijp om ook de burgers verregaand bij projecten te betrekken, en dat van bij de behoeftebepaling. Mensen zijn in het Oosterweel-project te lang over het hoofd is gezien, hopelijk voor het laatst.


Door Karel Joos, partner bij de public affairs-groep Interel


Het Oosterweelproject is nog niet aan het einde van zijn kruisweg. Ringland en de overige actiecomités hebben, los van hun juridische stappen, ook al bijna 70.000 handtekeningen verzameld. Ruim voldoende om een volksraadpleging af te dwingen.


 

Het doet denken aan de inwoners van het eiland Lilliput uit de fictieve belevenissen van de zeventiende-eeuwse kapitein Lemuel Gulliver, het hoofdpersonage van Gullivers reizen, het satirisch boek uit 1726 van de Ierse schrijver Jonathan Swift. Een schipbreuk brengt Gulliver in contact met een volk twaalf keer kleiner dan hem. Ze spreken een taal die hij niet begrijpt en houden hem gekneveld en hij kan hun vertrouwen slechts winnen door his mild disposition. Met geduld, discretie en het tonen van zijn generositeit en rechtvaardigheid herwint Gulliver de vrijheid. Ook al doen de duizenden minuscule pijlen waarmee ze hem beschieten behoorlijk pijn, Gulliver zou natuurlijk meteen kunnen ontsnappen als hij dat wil. Blijft hij uit nieuwsgierigheid of omdat hij, zelfs als gevangene, de machtigste man op het eiland is?
 
Publiek-private samenwerking

 
In de herfst van vorig jaar presenteerden Eurostat en de Europese Investeringsbank A Guide to the Statistical Treatment of PPPs. De nieuwe handleiding voor de classificatie van public private partnerships(publiek-private samenwerking) in de nationale rekeningen blijkt veel minder streng dan eerdere EU-adviezen, onder andere voor Oosterweel, lieten vermoeden.


Het valt dan ook te verwachten dat er na deze herschikking van de bakens meer en betere projecten gerealiseerd zullen worden. De eerste vijftien jaar PPP in Vlaanderen hebben immers een verhaal van horten en stoten opgeleverd waarin verkeerde klemtonen overheersten. Want PPP is geen panacee voor begrotingen in ademnood, noch synoniem voor privatisering, en het heeft ook geen onnodig ingewikkelde structuren nodig.
 
Nu begrotingstechnische discussies rond PPP voor lange tijd van de baan zijn, kan de Vlaamse regering zich voluit concentreren op de ware kracht van het instrument. Een robuust opgezette PPP zorgt immers voor betere en mooiere projecten die veel duurzamer ontworpen zijn dan de klassieke, volledig door de overheid voorgeschreven infrastructuur.
 
Burgers
 
Aannemers, architecten en financiers hebben de kracht van integratie al langer begrepen en ook de administratie heeft een klare kijk op de succesfactoren. Alleen loopt het nog te vaak fout op het terrein. De tijd is nu echt rijp om niet alleen privépartners nog vroeger in het proces in te schakelen maar ook de burgers verregaand te betrekken bij PPP-projecten, van bij de behoeftebepaling. Zo kregen lokale en regionale belangenbehartigers, naast bestuurders en architecten, dertig procent zeggenschap over de vormgeving van een kabelbrug over het Wilhelminakanaal in Tilburg.

 

Groenplaats
 
Ook in Vlaanderen heeft men al stappen gezet, met name bij de herinrichting van de Groenplaats in Antwerpen. Het winnende team wist de jury te overtuigen met een stakeholderaanpak die ervoor moet zorgen dat het nieuwe ontwerp vooraf met alle betrokkenen samen ontwikkeld wordt. De Vlaamse administratie is het best geplaatst om het voortouw te nemen in deze oplossingsgerichte benadering, en ze heeft de instrumenten daar grotendeels voor in handen.
 
Zeker in projecten van gewestelijk niveau kan dat een bijzonder ongemakkelijke oefening zijn voor een overheid die als een Gulliver haar belagers kan platslaan. Het is echter de enige manier om gezamenlijk tot een maatschappelijk optimaal resultaat te komen. Bovendien kan het de bevolking responsabiliseren, daar waar actiegroepen zich nu eenvoudigweg kunnen beperken tot afbraakpolitiek. (nvdr: afbraakpolitiek? “Globaal gezien, over alle parameters en over het hele studiegebied heen, scoort Meccano het best.” (Deelrapport Mens-Gezondheid. Conclusie p. 57)
 
De Vlaamse administratie is het best geplaatst om het voortouw te nemen in deze oplossingsgerichte benadering, en ze heeft de instrumenten daar grotendeels voor in handen. Op die manier krijgt PPP er een vierde en cruciale P bij, die van people. Een P die in het Oosterweel-project te lang over het hoofd is gezien, hopelijk voor de laatste keer.

OPINIE Karel Joos
De Tijd 19-01-2017
http://www.tijd.be/opinie/algemeen/Kruisweg_Oosterweel_is_nog_niet_ten_einde.9853055-7765.art

Tags: