“Lage emissiezone is beter dan niets doen”

kade rechteroever

Deskundigen Barratt en Williams over luchtvervuiling

 

Antwerpen start in 2016 met een lage emissiezone (LEZ). De Britse deskundigen in luchtkwaliteit Ben Barratt en Martin Williams waarschuwen geen mirakels te verwachten rond de luchtkwaliteit. “De resultaten van de LEZ in Londen zijn niet spectaculair, maar het is altijd beter dan niets doen”, zeggen beiden.


Ben Barratt en Martin Williams zijn echte wetenschappers. Ze laten zich niet verleiden tot een niet-onderbouwde uitspraak. Beiden zijn met enkele collega’s uit binnen- en buitenland in Antwerpen voor een uitwisseling van onderzoeksresultaten over de impact van Europese richtlijnen op de luchtkwaliteit. Barratt en Williams spreken vanavond op de infoavond van de actiegroepen Ademloos en stRaten-generaal.
In de Britse hoofdstad Londen is in 2008 een lage emissiezone en een congestietaks ingevoerd. In de LEZ, die samenvalt met Groot-Londen, mag je alleen met niet vervuilende voertuigen in, zo niet betaal je een boete. Een automobilist die op werkdagen van 7 uur ’s morgens tot 18 uur in de kleinere congestiezone rijdt, betaalt sowieso een heffing. Antwerpen voert in 2016 een LEZ in voor het gebied binnen de Singel.

 

Kunnen we ons in Antwerpen aan een spectaculaire verbetering verwachten van de luchtkwaliteit?

Barratt: Dat hangt af van de grootte van de LEZ. Hoe groter, hoe beter. In Londen is die maatregel stapsgewijs ingevoerd. Eerst mochten de zwaar vervuilende vrachtwagens de stad niet in. De personenwagens werden ongemoeid gelaten. Statistisch zien we slechts zeer kleine verbeteringen.
Naar stikstofoxide is er vijf jaar na de invoering van LEZ geen verbetering vast te stellen. Voor fijn stof mogelijk wel, maar het is te klein om het echt statistisch waar te nemen. De grootste winst is gemaakt bij roet. Dat is vooral te danken aan het terugdringen van de vervuilende dieselwagens. Berlijn heeft ook een LEZ en daar zou binnen deze zone de uitstoot aan roet volledig verdwenen zijn.

Williams: Dat de resultaten nog niet zo spectaculair zijn, is een gevolg van de manier waarop LEZ is ingevoerd.
In eerste instantie richtte het beleid zich dus op de meest vervuilende vrachtwagens. Ondertussen wil de Londense burgemeester Johnson zich ook richten op oude en vervuilende personenwagens. Dat botst op veel minder protest dan bij de invoering van LEZ omdat veel mensen het al gewend zijn en de voordelen ervan zien.

Is een LEZ dan wel een goed instrument om de luchtvervuiling in de steden tegen te gaan?

Barratt: (lacht) Het is zeker beter dan niets doen. Je creëert als overheid een structuur en een gewoonte bij de burgers. Je moet het ook slim invoeren. Met de LEZ kwamen er meer bussen als alternatief voor de wagen. Alleen bleken die bussen zeer vervuilend te zijn. De winst die je maakte met minder wagens werd teniet gedaan door deze bussen.
LEZ zorgde dat de wagens sneller properder werden en in het gebied van de congestietaks rijden minder auto’s.

Williams: Londen gaat de criteria voor wie in de LEZ mag nu verder verstrengen. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen benzine- en dieselwagens. Doel is om de vervuilende diesel uit het verkeer te halen.
Burgemeester Johnson denkt nu na om mensen een toelage te geven als ze hun dieselwagen inruilen voor een benzinewagen.

Instrumenten voor een lokaal bestuur zijn beperkt. Luchtvervuiling komt ook van buiten de stad of zelfs vanuit het buitenland.

Williams: Het verbeteren van de luchtkwaliteit is iets dat nationaal en internationaal moet worden aangepakt.
Zo is de uitstoot door wagens en industrie sterk gereglementeerd, maar blijven we zitten met hoge concentraties ammoniak door de landbouw.
Dat is de afgelopen veertig jaar niet verbeterd. Daarnaast moet er meer worden ingezet op het vervangen van dieselwagens door benzinewagen en benzinewagens door hybride of elektrische voertuigen.
Dat betekent ook veel meer oplaadpunten plaatsen.

 
Is niet het grote probleem dat luchtvervuiling onzichtbaar is?

Barratt: Dat is een barrière. Daarom probeer ik luchtvervuiling voor iedereen zichtbaar te maken. Zo rustte ik enkele parlementsleden uit met een klein meettoestel. Plots zagen zij dat ze tijdens een rit met de wagen door het stadscentrum tien keer meer vervuiling binnen hadden gekregen.
Ik wil dat uitbreiden naar verschillende gemeenschappen, zoals schoolkinderen en huurdersverenigingen.
Door het zichtbaar te maken, krijg je bewustwording en gedragswijziging. 


 

(nvdr: vanavond om 20 uur organiseren stRaten-generaal en Ademloos in samenwerking met het Europese onderzoeksprogramma SEFIRA (www.sefira-project.eu) een heel bijzondere Horta-avond over ‘luchtkwaliteit’. Locatie: Zaal Horta, Hopland 2, 2000 Antwerpen. Zorg dat je erbij bent.)

Sacha Van Wiele
Gazet van Antwerpen 02-10-2014 pag. 22

Tags: