Koppige overheid drijft actiegroepen in elkaars armen

kade rechteroever

op weg naar een nieuwe volksraadpleging over Oosterweel

Een gezonde concurrentie was de Antwerpse actiegroepen niet vreemd. Maar de stugge houding van de regering doet hen nu aan hetzelfde zeel trekken. Van een constructieve dialoog is geen sprake meer, het BAM-tracé moet voor de bijl.

‘Overigens ben ik van mening dat het BAM-tracé moet worden vernietigd.’ Peter Vermeulen parafraseerde gisteren de legendarische woorden van de Romeinse senator Cato Maior. De bedenker van Ringland verkoos steeds een ‘constructieve, positieve’ houding boven de weg van de polarisatie. Maar aan ‘naïviteit’ heeft hij een broertje dood. Zijn organisatie heeft alle kaarten op tafel gelegd. Aan argumenten ontbreekt het haar niet.

Ontelbare vergaderingen met ‘overkappingsintendant’ Alexander D’Hooghe liepen ondertussen op niets uit. De Vlaamse regering weigert mordicus het spel mee te spelen. Dus kan hij niet anders dan de vraag om een nieuwe volksraadpleging steunen. Het BAM-tracé moet weg. Het staat de realisatie van Ringland, een concept dat door duizenden Antwerpenaren wordt gedragen, in de weg. ‘Zo’n raadpleging is echt het laatste wat we willen. Maar het moment van de waarheid staat voor de deur.’

 

 

Oosterweel und kein Ende. De eerste plannen voor het sluiten van de Antwerpse ring dateren van 21 jaar geleden. Een goede maand geleden communiceerde de Vlaamse regering zeer zelfverzekerd. Alles zat op schema. Eind juni wordt de bouwvergunning voor de linkeroever aangevraagd. In november volgt de aanvraag voor de rechteroever (Oosterweelknoop, diverse tunnels). In de loop van 2017 kan de spreekwoordelijke spade in de grond. Ondertussen bestudeert D’Hooghe welke stukken van de Ring kunnen worden overkapt.

Maar de zoektocht naar een ‘draagvlak’ stokt. Voor de Vlaamse regering blijft het BAM-tracé ‘beslist beleid’. Van actiegroepen als Straten-generaal of Ademloos verwachtte de overheid sowieso geen heil. Anderzijds speculeerde minister van Openbare Werken Ben Weyts (N-VA) op een deal met de ‘redelijke’ Vermeulen. Slimme ingenieurs zouden een geaborteerd Ringland en het BAM-tracé best aan elkaar kunnen koppelen. Een politiek van ‘voldongen feiten’ kon dienen als lokmiddel.

 

Dekseltjes op autostrade

Ringland publiceerde de jongste drie jaar een karrenvracht aan studies om zijn project te onderbouwen. Maar de Vlaamse regering bleef Oost-Indisch doof. Gisteren werd duidelijk dat het geduld van Vermeulen volledig is opgebruikt. Hij wil geen compromis om de eenvoudige reden dat zoiets onmogelijk is. Ringland en het BAM-tracé matchen niet. Meegaan met de Vlaamse regering staat meteen gelijk met de gewisse dood van zijn idee.

Ten gronde willen de Vlaamse en Antwerpse overheid enkel wat stukken autostrade overkappen. Die overheden trekken daar ook nauwelijks geld voor uit. Ringland overstijgt een snelweg met ‘dekseltjes’ (dixit Vermeulen). Het combineert mobiliteit met stadsontwikkeling. De Ring wordt opgedeeld in vier kokers, twee voor doorgaand en twee voor plaatselijk verkeer. Daarbovenop wordt een ‘tiende district’ ontwikkeld. Maar het concept kan in Borgerhout (het Sportpaleis) niet worden gekoppeld aan de vooropgezette sluiting van de Ring.

 

Monster

Bovendien oogt de door de Vlaamse overheid voorgestelde oplossing ongezien complex, de oppositie spreekt van een ‘monster’ met 26 rijstroken. In de plaats van het BAM-tracé stelt Ringland het veel goedkopere Haventracé voor. Zo kan de ring van de Kennedytunnel tot in Ekeren worden heraangelegd, met een volledige overkapping tot gevolg. Bovendien verloopt het vrachtverkeer uit de haven, eens de A102 tussen Ekeren en Wommelgem een feit is, een stuk verder van de stad.

Zowel met het Haventracé als de volksraadpleging hebben de diverse actiegroepen elkaar nu gevonden. Niet dat Ringland, Straten-generaal en Ademloos op voet van oorlog leefden. Er was best soms constructief overleg. Maar de plannen van de organisaties liepen niet parallel. Ergens sluimerde ook wat afgunst. Straten-generaal en Ademloos keken met lede ogen naar de manier waarop Ringland het actieterrein in een mum van tijd en met nog meer succes had overgekomen.

Ringland pakte vier jaar geleden uit met zijn project, luttele weken nadat de Vlaamse regering onder leiding van Kris Peeters (CD&V) definitief het traject had vastgelegd. Razendsnel groeide het uit tot een politiek laboratorium met honderden vrijwilligers en duizenden sympathisanten. Het krijgt daarbij de uitdrukkelijke steun van de linkse oppositie in de stad, en de knarsetandende steun van de coalitiepartijen CD&V en Open VLD. Met crowdfunding betaalde de organisatie haar studies.

 

Dialoog

De beweging koos resoluut voor de dialoog en paste voor de soms vermoeiende contramine die Straten-generaal en Ademloos belichamen. Deze oude krijgers in het Oosterweeldossier, met Manu Claeys en Wim Van Hees als uithangborden, dwongen in 2009 een eerste volksraadpleging af. Daarbij werd de Lange Wapper-brug definitief naar het rijk van nooit gebouwde kunstwerken verbannen. Toen de Vlaamse regering letterlijk naar een tunnel afzakte, verzeilden ze op de pechstrook. Hun belangrijkste breekijzer – de brug – lag aan gruzelementen, net als hun alternatief tracé: de meccano.

Ringland vond daarom de procedure die Straten-generaal en Ademloos vorig aanspanden bij de Raad van State, niet opportuun. Die zet vormt nog altijd het grootste gevaar voor Oosterweel, en bijgevolg ook Ringland. Als de Raad de kritiek van Claeys volgt – een uitspraak wordt in het najaar van 2017 verwacht – dan wordt het dossier vier jaar terug in de tijd geworpen. Evenmin speelde Ringland met de gedachte van een volksraadpleging. Begin deze maand vroeg een combattieve, maar ook vooruitziende Claeys het noodzakelijke document bij de stad op (al heeft de Antwerpse administratie het na drie weken nog niet gevonden).

Claeys zette deze stap weliswaar na ruggespraak met Vermeulen, maar hij communiceerde het zonder overleg. Meteen mocht Ringland zijn mediaplan (een open brief met de lancering van het Haventracé, gelardeerd met handtekeningen van stadsplanners, artsen en mobiliteitsdeskundigen) in de prullenmand kieperen. En Straten-generaal genoot wellicht nog meer van het feit dat het Haventracé als twee druppels water lijkt op een alternatief dat het ooit in 2005 heeft voorgesteld.

 

Obstructie

Begin deze week maakte Geert Bourgeois (N-VA) zich boos op de tegenstanders van Oosterweel. ‘Ik roep dus iedereen op, ook de oppositie, om te stoppen met obstructie te voeren.’ Volgens de minister-president kost elke dag vertraging handenvol geld. ‘Hij begrijpt er echt niks van,’ gromde Vermeulen.

De echte beslissing om met de procedure voor een volksraadpleging te starten, nemen de actiegroepen de eerste week van juni. Eerst moet uit een voortgangsrapportage in het Vlaams Parlement (2 juni) blijken of de Vlaamse regering definitief vasthoudt aan haar beslissing. Het inzamelen van de 50.000 handtekeningen vormt eerst een bewarende maatregel. In oktober, wanneer de intendant zijn syntheserapport vrijgeeft, valt een nieuw en definitief beslissingsmoment. In het beste/slechtste geval mag de sinjoor in december naar de stembus.

Het viel gisteren op dat de actiegroepen hun planning nu netjes op elkaar hebben afgesteld. Ze slaan ook de handen in elkaar om de handtekeningen te verzamelen. ‘De grootste vijand van een goed plan is een beter plan’, beweert Weyts. Zijn aanpak heeft de draagkracht voor dat ‘goed plan’ alvast niet verbreed. Integendeel, de aanhang voor dat ‘beter plan’ groeit met de dag.

Bart Brinckman 26-05-2016
http://www.standaard.be/cnt/dmf20160525_02307881

Tags: