Stap vooruit, maar twijfels blijven

kade rechteroever

Drie maanden na het historische Toekomstverbond tussen de intendant, de overheid en de burgerbewegingen zet het taaie dossier weer enkele stapjes vooruit. Zo zijn de klachten bij de Raad van State bijna van de baan. Toch is er ook scepticisme over de slaagkansen van het hele project. Waar staan we nu? Een analyse in vijf plus- en vijf minpunten.

INTENDANT

Het blijft sterk hoe intendant Alexander D'Hooghe in een jaar overheid en actiegroepen samen aan tafel kreeg. Al trok ook N-VA stevig aan de kar. "Het dossier was als een tanker die twintig jaar nodig had om te keren", zei Wim Van Hees (Ademloos) donderdag. Kortom: alle partijen zijn tot elkaar veroordeeld om te slagen. Bij een mislukking dreigt onherstelbaar gezichtsverlies.

OVERKAPPING

Een volledige overkapping van de Ring en de Oosterweelverbinding blijft het streefdoel. Intussen hebben zich al een vijftien ontwerpteams uit onder meer Japan, de V.S. en Engeland kandidaat gesteld om de Ring te overkappen. De adelbrieven van hoogleraar D'Hooghe lokken automatisch kwaliteit. Binnenkort weten we welke vijf teams aan het 'dak' mogen werken.

BOORTUNNEL

De BAM is eindelijk bereid om de dienst-MER te vragen ook een afgeslankte Oosterweelverbinding met minder rijstroken in een boortunnel te onderzoeken. Dankzij die toegeving - de redding ook voor het Noordkasteel - laat stRaten-generaal zijn klacht bij de Raad van State vallen. Ademloos zal wellicht volgen.

MODAL SHIFT

Ringland dwong een vertegenwoordiging af van burgers in een nieuwe werkgemeenschap. Zo zitten die burgers weldra mee aan het stuur voor mobiliteitsdossiers in een brede vervoersregio Antwerpen. Die schaalvergroting van stad en randgemeenten is volgens Peter Vermeulen van Ringland cruciaal. Anders kan de modal shift waarbij de helft van het transport niet met de auto gebeurt, nooit slagen. Jaarlijks kun je 2 procent 'winnen', zo toonde bijvoorbeeld Barcelona aan.

WAASLAND

Ook in het Waasland rijpten de geesten. Zonder een deftige geluidsbuffer wilden ze er de Oosterweelverbinding niet slikken. Met drie klachten bij de Raad van State zag de overheid het gevaar. Er volgde intensief overleg. De puzzel is nog niet helemaal gelegd, maar met de start van de werken op Linkeroever in zicht (eind 2017) lijkt een akkoord in de maak.

KOSTENPLAATJE

De Oosterweel, een eerste fase van de overkapping, een A102 en een extra Tijsmanstunnel komen minimaal al uit op 5,5 miljard euro. Te optimistisch, zo vrezen veel waarnemers. Tegen dat je alles hebt overkapt, zit je makkelijk in de dubbele cijfers. En hoe financier je dat?

GEEN RESOLUTIE

Als je zeker wil zijn dat ook de volgende regeringen(en) het Toekomstverbond uitvoeren, zou een resolutie over alle partijgrenzen helpen. Maar die is er (nog) niet. Meerderheid en oppositie kibbelen over hoe je aan 1 miljard euro voor een eerste stuk overkapping komt. De regering denkt aan een fonds opgebouwd uit niet-benutte mobiliteitskredieten. Groen en sp.a willen het geld in een meerjarenbegroting vastklikken.

HEAVY OF LIGHT?

En nog gekibbel: de regering wil de oude, 'zware' Oosterweel niet schrappen. Die blijft in het milieuonderzoek zitten. Het is dus verre van zeker of de Oosterweel Light - toch een harde eis van de burgerbewegingen - als beste uit het onderzoek zal komen.

A102

De A102 tussen Wommelgem en Ekeren, essentieel deel van het Radicaal Haventracé dat het doorgaand verkeer verder om de stad moet leiden, verdeelt de rand en de stad. Schoten en Wijnegem willen het liefst een geboorde tunnel die de natuur spaart. De gemeenten vrezen dat het vele geld voor een overkapping van de Ring de kansen voor een duurdere boortunnel hypothekeert. Véél werk nog.

75.000

In de rangen van de burgerbewegingen hoor je ook wel gemopper over de 75.000 ingezamelde handtekeningen voor een volksraadpleging. Die komt er niet meer, dus was het veel moeite om niets. Of niet? Volgens Ringland zijn de handtekeningen een prima drukkingsmiddel geweest om de overheid tot toegevingen te dwingen.

HLN - 17-06-2017 p.42

Tags: