“Politici kijken verward naar wat er allemaal gebeurt”

kade rechteroever

 Staat van de Burger

 

Thomas Goorden brengt burgerinitiatieven samen 

Op de Staat van de Burger in Antwerpen delen talrijke burgerinitiatieven hun ervaringen en kennis. Het is een initiatief van Thomas Goorden. “We zitten op een kantelmoment”, zegt Goorden. “Ons politieke systeem zit in een crisis.”

Thomas Goorden stapt lichtjes aangeslagen de koffiebar binnen. Hij was bijna van zijn sokken gereden door een loodgieter en kreeg daarbij nog eens enkele vervloekingen te verwerken. Goorden is geen fan van de nieuwe campagne rond verkeersveiligheid. Volgens hem worden fietsers daarin te veel geviseerd, terwijl de verantwoordelijkheid voor de meeste ongevallen bij automobilisten ligt. Goorden is zaakvoerder van het productiehuis LEF. Bovenal is hij een geëngageerd Antwerpenaar. Goorden was ooit actief bij de Piratenpartij en is vrijwilliger bij Coderdojo 2060, waar hij kinderen uit de wijk 2060 leert programmeren. “Ik raad iedereen vrijwilligerswerk aan”, zegt Goorden. “Soms raak ik echt gefrustreerd door de samenleving, maar dat valt van mij af als ik deze kinderen kan helpen.”

Met uw productiehuis LEF, het participatieplatform Antwerpen aan ’t Woord en de Arenbergschouwburg organiseert u nu het congres Staat van de Burger waarop burgerinitiatieven ervaringen met elkaar uitwisselen. Van waar komt dit initiatief? 

Goorden: Ik was zwaar onder de indruk van de bijeenkomsten van Ringland over de overkapping van de Ring in zaal Roma in Borgerhout. De zaal zat propvol. Daar zag ik dat het anders kon. Het was allemaal zo professioneel. 

Dat actiecomité zette een crowdfundingproject op, kwam met rapporten van deskundigen en bleek soms beter geïnformeerd dan de politici. Hoe slagen ze daar in? Ik sprak met verschillende mensen en merkte dat er een grote nood was aan uitwisseling van ervaringen en kennis tussen verschillende burgerinitiatieven, van bewonersgroepen tot actiecomités. Ik wou daar met de ervaring vanuit ons productiehuis een bijdrage aan leveren. 

Is er nood aan? 

Blijkbaar wel, want iedereen die op onze shortlist stond om uit te nodigen komt ook. Het zijn de burgerinitiatieven die de laatste jaren geregeld in het nieuws kwamen, zoals Ringland, G1000, Hart boven Hard, Movement X, Klimaatzaak en New B (project rond een coöperatieve bank, red.). 

Wat is de doelstelling van dit congres? 

De mensen die actief zijn in allerhande burgerinitiatieven leren wat werkt en wat niet. Daarnaast hoop ik dat de vele gelijkgestemden elkaar persoonlijk leren kennen. De belangrijkste doelstelling is echter dat mensen na dit congres enthousiast zijn en extra motivatie krijgen om door te gaan. 


Thomas Goorden. “Het is moeilijk om aansluiting te vinden bij het stadsbestuur. Het is hermetisch afgesloten en de communicatie wordt steeds agressiever.” FOTO WIM HENDRIX

Hoe komt het dat sommige burgerinitiatieven er beter in lukken om hun onderwerp op de politieke en maatschappelijke agenda te plaatsen? 

Ik weet niet of er echt één succesformule bestaat. Ringland vertelt een feel good-verhaal met de overkapping van de Ring en de toekomst van Antwerpen. De Klimaatzaak stapt dan weer naar de rechtbank om de regering te dwingen zich aan de klimaatdoelstellingen te houden. Los van de communicatie is het hebben van een sterk basisverhaal toch wel het belangrijkste. 

De politiek lijkt toch eerder een haat-liefdeverhouding te hebben met burgerinitiatieven en de vraag naar inspraak. 

Ik weet niet of het een haat-liefdeverhouding is. Ze weten gewoon niet wat ze er mee aan moeten. Politici schuifelen wat onhandig op hun stoel en kijken verward naar wat er allemaal gebeurt. Soms merk ik ook wel een zekere jaloersheid. Neem bijvoorbeeld de campagne rond meer verkeersveiligheid van het Antwerpse stadsbestuur en de politie. Die bordjes zorgden alleen voor negatieve polemiek. Daar tegenover staan de maandelijkse Critical Mass Bike Ride georganiseerd door Antwerpse fietsers. Fietsers rijden dan samen door de stad voor meer verkeersveiligheid. Dat zorgt voor positieve reacties. We zitten op een kantelmoment. Ons politieke systeem zit in een crisis. Minder dan tien procent van de bevolking heeft nog vertrouwen in de politiek.

Hoe moet het dan wel? 

Het zou slim zijn om meer te experimenteren met inspraak en participatie van de bewoners in het beleid. Zeker op stedelijk niveau moet hier radicaal op worden ingezet, zowel rond onderwijs als rond verkeersinfrastructuur. Nu blijven deze problemen onopgelost omdat politieke partijen elkaar steeds klem zetten.

Alsof bewoners dan wel allemaal dezelfde mening zouden hebben. En zijn de deelnemers dan wel representatief? 

Het klassieke tegenargument van de politiek. Zet mensen samen en laat ze in elkaars ogen kijken.  Ik ben ervan overtuigd dat zij het individuele belang zullen overstijgen. Mensen zijn nu eenmaal sociale wezens. Ik geloof niet dat mensen alleen maar achter hun raam zitten en met hun vuist naar alles en nog wat zwaaien. Ik voel dat er fundamenteel iets aan het veranderen is.

Politici zeggen steeds dat zij om de vier, vijf en zes jaar een mandaat van de kiezer krijgen via verkiezingen. De organisatie van verkiezingen om de zoveel tijd had vooral een praktische reden. Ze kosten veel geld om te organiseren. Nu kan je met de technologische ontwikkelingen bijna continu de bevolking betrekken bij het beleid. Dat doe je natuurlijk niet met platte bevragingen. Het zal belangrijk blijven om mensen goed te informeren en samen te brengen. 

Een mooi voorbeeld van de kloof tussen beleidsvoerders en de bevolking is de burgerbegroting in het district Antwerpen. Bewoners mochten zelf kiezen aan wat een deel van het geld zou worden besteed. Wat bleek: de bewoners legden andere prioriteiten dan wat het stadsbestuur nu uitvoert.

Hoe staan we er volgens u in Antwerpen voor?  

Ik voel mij lastig in mijn eigen stad. Als fietser voel ik mij geviseerd. (haalt zijn schouders op) Na de patsers en de vluchtelingen is het blijkbaar nu de beurt aan de fietsers. Het is moeilijk om aansluiting te vinden bij het stadsbestuur. Het is hermetisch afgesloten en de communicatie wordt steeds agressiever. Ik weet niet wat ik daarmee aan moet. Ik wil een fijne en positieve stad, en dat de rest van de wereld dit ook ziet.

Iedereen heeft natuurlijk recht op zijn stem, maar nu wordt de helft van de bevolking murw geslagen door het stadsbestuur, terwijl een stad eigenlijk één groot compromis is.

SACHA VAN WIELE
Gazet van Antwerpen 17-09-2015 pag. 22

Tags: