Hoe zit het nu met Oosterweel en de Raad van State?

Persbericht stRaten-generaal en Ademloos

15 september 2015

 

Op vrijdag 11 september rees enige verwarring over het lot van de Oosterweelverbinding bij de Raad van State. In een persbericht meldde Belga ‘Raad van State houdt Oosterweel overeind’, wat sommigen interpreteerden als een vrijbrief voor het bouwen van de Oosterweelverbinding. Niets is minder waar.

 

In het arrest wordt slechts besloten tot de onontvankelijkheid van een beroep dat begin 2014 door twee inwoners van Zwijndrecht was ingesteld tegen de beslissing tot goedkeuring van het plan-milieueffectenrapport Oosterweelverbinding. De Raad van State oordeelt dat deze inwoners niet aantoonden dat zij dadelijk werkende, nadelige rechtsgevolgen door deze beslissing ondergaan. In deel 7.1 van het arrest suggereert de Raad van State dat de twee inwoners van Zwijndrecht te vroeg hebben gehandeld en niet de beslissing over het milieueffectenrapport maar wel pas de beslissing over het daaruit voortvloeiende ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) kunnen aanvechten. Over de gegrondheid van hun beroep doet de Raad van State geen uitspraak.

Wel stelt de Raad van State zelf nog vast dat de twee inwoners van Zwijndrecht inmiddels samen met stRaten-generaal, Ademloos en een inwoner van Antwerpen een procedure hebben ingesteld tegen het GRUP en dat de goedkeuring van het plan-MER ‘ten behoeve van de duidelijkheid in het rechtsverkeer en mede gelet op artikel 9 van het Verdrag van Aarhus’ samen met het GRUP kan worden vernietigd (citaat uit arrest).

Wie dit arrest van de Raad van State beschouwt als het ‘overeind houden van de Oosterweel’ kent de definitie van een Pyrrhus-overwinning niet. De twee inwoners van Zwijndrecht hadden de moed om, wetend dat het wellicht hoog gegrepen was, nu reeds te pogen de kaduke Oosterweelbesluitvorming een halt toe te laten roepen, mikkend op tijdwinst bij de heropstart van het dossier. De Raad van State oordeelde dat ze dat juridisch pas in een latere fase kunnen doen, wanneer er effectief ‘dadelijk werkende, nadelige rechtsgevolgen’ kunnen blijken, d.w.z. na de beslissing over het GRUP Oosterweelverbinding, die er pas kwam in januari van dit jaar en pas in maart 2015 werd vastgelegd door de Vlaamse regering.

Op 13 juli 2015 dienden stRaten-generaal, Ademloos, de twee inwoners van Zwijndrecht en nog een inwoner van Antwerpen bij de Raad van State een verzoekschrift in tegen het GRUP Oosterweelverbinding. Een uitspraak over dat verzoekschrift verwachten we in het najaar van 2016.

Voor zover wij konden nagaan zijn er bij de Raad van State minstens vijf beroepen ingesteld tegen dat GRUP Oosterweelverbinding, door individuele burgers, actiegroepen en bedrijven. Ook uit de niet door stRaten-generaal en Ademloos ingediende verzoekschriften blijkt vooral de slordige manier waarop het GRUP tot stand is gekomen. De vijf beroepen versterken mekaar in die zin, telkens met eigen juridische uitwerking van de middelen.

Een van de indieners van een verzoekschrift komt zelfs op het terrein van de overkappingsintendant, door te hekelen dat in het plan-milieueffectenrapport het overkappen van de Antwerpse ring ten onrechte niet als onderscheidend werd beschouwd voor de beoordeling van de diverse Scheldekruisingen, wat leidde tot fundamentele kennislacunes over hoe de Hollandse Knoop eventueel nog overkapt kan worden en welke concrete milderende maatregelen genomen moeten worden in het geval dat dit niet kan. Gesteld wordt dat niet kan worden ontwaard ‘hoe het Hollands complex en de R1 die hier wordt hervormd ter hoogte van de Schijnpoort (die onmiddellijk aansluit op de site van verzoekende partij) zal worden aangepast aan een mogelijke latere inkraging/overkapping’, en dat dit reeds in het plan-MER had moeten worden onderzocht, niet in een nog op te maken project-MER. De verzoeker concludeert dat de bestreden GRUP-beslissing er niet kon van uitgaan, zoals ten onrechte in het plan-MER staat, “dat een latere overkapping of overkraging zonder invloed is op de tracékeuze en daarom geen voorwerp van de beslissing diende uit te maken”. Dit is immers niet onderzocht in het plan-MER, wat leidde tot een schending van de motiveringsplicht. Het is grosso modo een redenering die wij in ons eigen verzoekschrift ook ontwikkelen in een van de … elf aangevoerde middelen.

Voor het persbericht eergisteren uitgestuurd door de twee inwoners van Zwijndrecht, zie Raad van State doet nog geen uitspraak over milieueffectenrapport Oosterweelverbinding

Manu Claeys, voorzitter stRaten-generaal

Wim van Hees, voorzitter Ademloos